چند سالی است که اکثر استانهای ایران درگیر کاهش بارشها و خشکسالی هستند، اما حالا انگار کارد به استخوان رسیده و کمکم باید وضعیت سخت و بحرانی را در بخشی از ایران شاهد باشیم. برخی از استانها که شاید تا چند دهه پیش هرگز تصور نمیکردند درگیر کمآبی شوند حالا روزهای پرچالشی را سپری میکنند و اصفهان از جمله آنهاست. به رغم اینکه در سال گذشته و اوایل امسال بارشهای خوبی را شاهد بودیم، اما به گفته مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان بعد از این نزولات آسمانی همچنان این منطقه با کاهش منابع آبی روبهروست. به طوری که میتوان گفت صددرصد مساحت استان تحت تأثیر خشکی و کمآبی بوده و خسارت زیادی به بخشهای مختلف از جمله فضای سبز، هوا و حتی تولید و صنعت وارد شده است.
هوای اصفهان طی چند روز اخیر به شدت گرم شده و همین امر مشکلات را دوچندان کرده است. هم اکنون ۱۶ هزار هکتار باغ و درختان این شهر تحت تنش آبی و دما قرار دارند و دچار خزان زودرس شدهاند.
درختان کهن در نوار زایندهرود و اطراف نهرها به دلیل نبود جریان آب در حال خشک شدن هستند. آنطور که مسئولان شهری اعلام کردهاند آبرسانی به درختان با تانکر جواب نمیدهد، زیرا بسیاری از چاههای آب کیفیت خود را از دست دادهاند و آب آنها برای درختان مناسب نیست و همین امر گیاهان را با تنش مواجه کردهاند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با اشاره به اینکه حدود ۱۶هزار هکتار باغ و درختان شهر اصفهان تحت تنش هستند که لازم است شرکت آب و فاضلاب برای تأمین آب مورد نیاز درختان اقدام کند، میگوید: «وزارت نیرو حتماً باید برای احیای زایندهرود برنامه مشخصی اعلام و به صورت ویژه برای رفع کمبود آب شرب اصفهان اقدام کند.»
منصور شیشهفروش با بیان اینکه سد زایندهرود و مخازن سایر سدهای استان کمآب بوده و بیشتر قنوات و چاهها کماکان خشک است به «جوان» میگوید: «از ۳۵ دشت استان اصفهان ۲۹دشت تحت تأثیر فرونشست زمین بوده و زبانههای آن به درون کلانشهر اصفهان کشیده شده و این معضل حل نمیشود مگر با احیای رودخانه زایندهرود و تقویت سفرههای آب زیرزمینی. ۹۹ درصد تالاب گاوخونی هیچ آبی ندارد و این پهنه ۴۷ هزار هکتاری در جنوب شرق اصفهان در حال تبدیل شدن به کانون گردوغبار است. اثرات کمآبی در فضای سبز اصفهان نیز مشهود است و درختان حاشیه زایندهرود که ریشه در آب دارند و با تانکر نمیشد آبرسانی کرد به دلیل تنش آبی خشکیدند و خزان زودرس درختان را در تابستان شاهد هستیم.»
آبرسانی با تانکر به روستاها
به گواه آمار و گزارشها در حال حاضر بین دو تا ۵/۲ مترمکعب کمبود آب شرب در سامانه آبرسانی اصفهان بزرگ وجود دارد. به همین خاطر وزارت نیرو لازم است به صورت خاص مسئله کمبود آب شرب این شهر را دنبال کرده و با تأمین اعتبارات به تکمیل سامانهها و طرحها و حفظ فضای سبز و اشجار کمک کند.
از طرف دیگر سازمان محیط زیست هم باید مانند دیگر تالابهای کشور به تالاب گاوخونی توجه کند، زیرا با بروز ریزگردهای گاوخونی نه تنها شهرستان ورزنه که ۱۵ شهرستان استان اصفهان و چندین استان دیگر تحت تأثیر قرار خواهند گرفت.
این سازمان طبق قانون حفاظت از تالابها موظف است تأمین حقابه تالاب بینالمللی گاوخونی را از وزارت نیرو پیگیری کند. گاوخونی ثبت شده در کنسوانسون رامسر بوده و اکنون تأمین حقابه این تالاب برای شهر تالابی ورزنه بسیار مهم است.
به گفته مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان صددرصد مساحت استان تحت تأثیر خشکی و کم آبی است که خسارت زیادی به بخشهای مختلف از جمله فضای سبز، هوا و حتی تولید و صنعت وارد کرده است.
منصورشیشهفروش میگوید: ۳۶۰ روستای اصفهان از جمله روستاهای مجاور سد زایندهرود با تانکر آبرسانی میشوند و وزارت نیرو ضرورت دارد طبق قانون برنامه اضطراری آب استان را از منابع مختلف تأمین کند.
وی با تأکید بر اینکه سازمان منابع طبیعی کشور با توجه به تکمیل مطالعات آبخیزداری اصفهان لازم است ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای اجرای طرحهای آبخیزداری و پخش و کنترل سیلاب به استان اختصاص دهد، تصریح میکند: «وزارت نیرو هم باید منابع اعتباری برای تعادل بخشی آبهای زیرزمینی و تکمیل طرحهای نیمه تمام تأمین آب برای اصفهان در نظر بگیرد تا خشکسالی، فرونشست، کانون گردو غبار و خسارات کشاورزی تا حدی کنترل شود. تجارب سیل در کشور نشان داده که باید اقدامات ویژهای در همه بخشها صورت گیرد و وزارت نیرو و سازمان برنامه و بودجه به صورت ویژه نسبت به تخصیص اعتبار به استانها و اصفهان برای اجرای طرحهای کنترل و پیشگیری از سیل اقدام کنند.»
شیشه فروش میگوید: «اعتبارات مورد نیاز برای پیگیری و کنترل سیل و اجرای طرحهای آبخیزداری، یکبار برای همیشه باید به استان اصفهان اختصاص داده شود، اگر طرحهای کنترل و پیشگیری از سیل در استان اجرا شود میتوان بخشی از کمبود منابع آب زیرزمینی را کاهش داد.»
برنامههای وزارت کشور برای اصفهان
اردیبهشت امسال که وزیر کشور به اصفهان رفته بود درخصوص برنامههای وزارتخانه برای این استان گفت: «در دو روزی که در اصفهان بودم موضوعات متعددی مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به اینکه آب، مهمترین مسئله استان است، بازدیدی از منطقه شرق اصفهان انجام شد تا با مسائل و مشکلات این منطقه از نزدیک آشنا شویم.»
احمد وحیدی افزود: «از جمله مسائل این منطقه کمبود آب و کشت فعلی است که کشاورزان منطقه انجام دادهاند. همچنین تالاب گاوخونی نیز با مسئله کمبود آب مواجه است. در این زمینه طرحهایی در دست اجراست که با سرعت بیشتری پیگیری میشود تا مردم اصفهان از نگرانی کمبود آب و مشکلات ناشی از آن آسوده شوند.»
وی ادامه داد: «در آلودگی کلانشهر اصفهان و شهرهای اطراف آن منابع متحرک و ثابت نقش دارد که باید برای آن برنامه جامع داشته باشیم، بنابراین در قالب طرحی جامع، موضوع آلودگی هوای اصفهان نیز پیگیری خواهد شد. موضوعات مختلفی در حوزههای اقتصادی با فعالان اقتصادی اصفهان مطرح شد. با توجه به ظرفیتهای بزرگ اقتصادی و صنعتی این استان، نقطه نظرات فعالان اقتصادی استان مورد توجه قرار گرفته و مسائل مطرح شده در سطح ملی مطرح خواهد شد تا توسعه استان با سرعت بیشتری پیش رود و بتوانیم از ظرفیتها و الگوسازی استان اصفهان برای سایر شهرها بهره ببریم.»
